Gewoon naar beneden scrollen dan zie je alles
Het consumeren van rauwe schelpdieren kan bij mensen met een verlaagde weerstand leiden tot gezondheidsklachten. Zoals bij veel andere rauwe producten vereist dit voorzichtige omgang met het product. Oesters moeten altijd gekoeld bewaard worden en in rauwe vorm, na het openen direct geconsumeerd worden. Bij twijfel wordt er geadviseerd de oester voor het consumeren te gratineren of op een andere manier te verhitten.
Het kan zijn dat sommige mensen overgevoelig zijn voor het eiwit in oesters. Het eten van oesters kan bij deze mensen leiden tot onder andere huidirritatie en misselijkheid.
Om de gezondheid van de consument te beschermen, heeft de Nederlandse overheid reeds in 1906 maatregelen genomen en een sanitair controleprogramma ingevoerd. De Europese Commissie heeft strenge richtlijnen ingesteld met betrekking tot de kwaliteit van het schelpdierwater en het in de handel brengen van levende schelpdieren. In Nederland worden er wekelijks monsters genomen in de productiegebieden voor oesters in de Oosterschelde en het Grevelingenmeer. Als de resultaten van deze monsters niet goed zijn, worden het betreffende gebied onmiddellijk gesloten totdat het gebied weer aan de gestelde normen voldoet. De gebieden waarin de oesterpercelen in Nederland liggen voldoen over het algemeen gedurende het gehele jaar door aan de normen. Ook in de oesterbassins worden strenge controles uitgevoerd.
In het verleden zijn consumenten ziek geworden van het eten van besmette oesters die uit het buitenland waren geïmporteerd. Om dit te voorkomen heeft de Europese Commissie de richtlijnen aangaande het in de handel brengen van levende tweekleppige schelpdieren verscherpt. In Nederland zijn, in het kader van deze richtlijnen, strenge maatregelen genomen met betrekking tot o.a. de waterzuiveringsinstallaties die in gebruik zijn bij het verwateren van oesters en de traceerbaarheid van oesters uit het buitenland.
Oesters zijn zeer gezond. Ze bevatten een hoog gehalte aan magnesium en zink. Deze twee mineralen spelen een belangrijke rol in de stofwisseling. Verder passen oesters prima in zowel een cholesterolarm als een caloriearm dieet.
Het hoge zinkgehalte in oesters beschermt tegen verkoudheid. Mensen die een tekort aan zink hebben zijn veel vatbaarder voor verkoudheden. Doordat oesters altijd vers en onbewerkt zijn, blijft het zinkgehalte in tact en wordt het beter door het lichaam opgenomen.
De Nederlandse oesteraanvoer is aan sterke fluctuaties onderhevig. De oesterproducenten zijn verplicht elk jaar hun vangstgegevens op te geven aan het Productschap Vis. Onderstaande tabel geeft de aanvoer van oesters (x 1.000 stuks) vanaf 1989/90 weer.
Aangevoerde oesters in Nederland (x 1.000 stuks)
|
Seizoen |
Platte oesters (Ostrea edulis) |
Japanse oesters (Crassostrea gigas) |
Totaal |
|
1990/91 1991/92 1992/93 1993/94 1994/95 08/95-12/96 1997 1998 1999 2000 2001 2002 |
5.373 7.550 138 1.676 1.154 930 739 2.228 2.306 816 1.705 1.459 *754 |
5.309 6.525 10.485 11.504 20.978 16.977 24.829 14.262 20.358 28.150 30.232 32.545 *27.891 |
11.046 14.075 10.983 13.180 22.132 17.907 25.568 16.490 22.664 28.966 31.937 34.004 *28.645 |
Na aankoop moeten oesters koel (3-5 °C) in het mandje, nooit in water, bewaard worden. Oesters kunnen betrekkelijk lang buiten het water in leven blijven. Oesters zijn houdbaar tot de t.h.t. datum op de verpakking. Gemiddeld is dat 9 dagen. Er moet altijd een druk op de verpakking blijven, zodat de oesters dicht blijven. Daarom is het verstandig op een geopende verpakking altijd iets zwaars te leggen, zodat de druk op de schelp blijft bestaan.
Oesters zijn vers als de schelp gesloten is. Indien de schelp iets open staat, kan een tik op de oester helpen. Sluit de schelp zich, dan is de oester nog geschikt voor consumptie.
Er wordt beweerd dat oesters lustopwekkend zijn. De bekende Spaanse verleider Casanova at volgens de overlevering wel 50 oesters per dag. Volgens sommigen bevordert het hoge zinkgehalte in oesters de zaadproductie bij de man. Wetenschappelijk bewijs hiervoor is echter nooit geleverd. Waar de oester zijn seksuele faam aan dankt, zal waarschijnlijk altijd een mysterie blijven.
Bij de kweek van oesters wordt soms gebruik gemaakt van zaaioesters uit andere productiegebieden in Europa. De oesterziekte Bonamiasis is in Nederland ontstaan door het importeren van besmette Franse zaaioesters. Daarnaast kan het uitzetten van buitenlandse schelpdieren de introductie van schadelijke algen tot gevolg hebben. Om dit soort negatieve effecten te voorkomen, zijn er op Europees en nationaal niveau richtlijnen en maatregelen ingevoerd. Hierop wordt een strenge controle gevoerd.
De Zeeuwse (of holle oester) en de fine de claire zijn beide afkomstig uit dezelfde familie (Crassostrea gigas). De bélon is uit de familie van de platte (inheemse) oesters (Ostrea edulis). Platte oesters hebben een ronde, regelmatige vorm, terwijl leden van de Crassostrea familie grillig gevormde, langwerpige schelpen hebben. Ze zijn ook moeilijker te openen.
De fine de claire wordt gekweekt in bassins langs de Frans-Atlantische kust. In de bassins van die streek komt een alg voor, die de oesters een bijna blauwige kleur en een zachte, volle smaak geeft. De nasmaak is bijna zoet te noemen.
De bélon is een platte oester die oorspronkelijk uit het Franse Riec-sur-Bélon komt, maar nu is uitgestorven. Platte oesters zijn een inheemse soort die overal in Europa worden gekweekt. Ook Nederland heeft zijn eigen Zeeuwse platte of bélon.
Stap 1: Houd de oesters met één hand tussen een dubbelgevouwen theedoek zo vast dat de platte schelp boven zit.
Stap 2: Steek met een oestermes of een stevig puntig mes in het scharnier tussen de twee schelphelften. Wrik het mes voorzichtig naar binnen en maak met een korte draaibeweging de schelp open.
Stap 3: Snijd de boven- en onderschelp langs de kier losjes van elkaar. Houd de oester goed recht om te voorkomen dat het vocht eruit loopt, maar zet niet te veel kracht op de oester.
Stap 4: Verwijder de platte schelp en snijd de oesters in de bolle oesterschelpen los. Haal eventueel gruis weg.
Moeite met opensteken?
Is het opensteken van oesters nog wat lastig, stoom dan de oesters even open. Leg de oesters in een stoommandje en laat ze ongeveer 4 minuten stomen. U kunt ook een vergiet boven een laagje water in een afgesloten pan hangen. De oesters staan dan een stukje open en zijn makkelijk open te steken. De ‘opengestoomde’ oesters zijn heel geschikt om te gratineren.